Cách Trị Ho Cho Trẻ Từ Rau Hẹ, Cá Bống

Theo y học cổ truyền, ho trẻ em có nhiều nguyên nhân, phần nhiều do phế hàn, phế nhiệt hoặc do thực tích. Bệnh này liên quan nhiều đến chế độ ăn uống. Sau đây xin giới thiệu một số món ăn, cách trị ho cho trẻ với bài thuốc như sau.

Nếu trẻ ho đàm loãng nhiều, nước mũi trong, gặp gió lạnh ho tăng do phế hàn... tốt nhất nên ăn ôn bổ phế tiêu đàm gồm:

- Cách trị ho bài 1 (tắc chưng mật ong): Tắc chín 4 - 5 quả, đường phèn 20g, gừng tươi 3 lát, chưng cách thủy chắt lấy nước uống ngày vài lần.
- Bài 2 (vỏ quít, chưng đường phèn): Vỏ quít hoặc vỏ cam 20 - 30g thái lát, đường phèn 20g, gừng 3 lát chưng uống.
- Bài 3 (cá bống kho tộ): Cá bống 2 - 3 con 100g, gừng tươi 3 lát, vỏ quít 20g, thêm nghệ, hành tiêu gia vị vừa đủ kho ăn. Ngoài ra, các món ăn từ thịt, cá, rau, củ, quả, đều cho thêm gia vị cay ấm như gừng, nghệ, tiêu và nên tăng cường ăn rau mùi, kinh giới, tía tô, thìa là, cải cay, húng quế, hành, hẹ, kiệu, đậu phụng... Trái cây nên ăn quít, táo, nho, dâu, na ăn đều tốt.

Nếu ho khan, ho cơn, đàm vàng, đại tiện táo khó, nước tiểu vàng do phế nhiệt... Nên ăn vị bổ mát phế gồm:
- Bài 1 (canh rau hẹ): Rau hẹ 100g, thịt heo băm 50g, đậu hũ non 50g, gia vị gừng, hành vừa đủ nấu ăn.
- Bài 2 (cao củ cải): Củ cải 100g, thái lát, nước mía 2 ly sắc còn 1 ly uống 2 - 3 lần.
- Bài 3 (canh rau má): Rau má 100g, thịt heo 50g băm nhỏ gia vị nấu ăn.
- Bài 4 (canh cá lóc): Cá lóc 1 con nướng chín lấy thịt, rau tần ô 100g thêm gia vị nấu ăn. Nếu ho lâu nên dùng vị: Tang bạch bì 6g, địa cốt bì 6g, bối mẫu 6g, mạch môn 6g, hoàng cầm 4g, cát cánh 4g, cam thảo 4g, sinh khương 3 lát, nấu uống hoặc tiềm vịt ăn. Ngoài ra, tăng cường ăn các món khác chế biến chủ yếu có vị rau má, rau hẹ, rau ngót, cải rổ, tần ô, rau diếp, giá đậu, cải soong, mía, chanh, bưởi, sơ ri, dâu đều là vị mát, trẻ em ăn đều tốt.

Nếu trẻ khi ho dễ bị ói ra đàm, bụng đầy, không muốn ăn, thở mệt do thực tích... tốt nhất nên chọn món ăn kiện tỳ tiêu thực, hoá đàm chế biến từ rau hẹ, cải soong, rau mầm, rau ngổ, rau đắng, kiệu, rau mùi, ngò gai, kinh giới, tía tô, thì là, rau húng, ngò gai và các loại rau thơm, rau gia vị như gừng, nghệ, nên ăn trái cây quít, bưởi, khế, đu đủ, bông khế.

Nếu ho đàm quá nhiều dùng bài: Hạt cải canh 4g, hạt cải củ 4g, hạt tía tô 4g. Cách dùng sao thơm sắc uống ngày 1 thang. Cách trị ho cho trẻ em với bài thuốc này rất thích hợp trẻ ho đàm khó thở, ăn kém, bụng đầy.

Cách trị ho trị ho hen cho trẻ em cần lưu ý: Nếu ho do phế hàn tránh thức ăn sống lạnh như cam, măng, cà, nước lạnh, nước dừa, kem lạnh, ốc và thức ăn có vị chua, đắng quá. Nếu do phế nhiệt, tránh ăn khô, cay, nóng mặn quá. Nếu do thực tích, tránh thức ăn chiên xào, thịt nướng rán, nhiều dầu mỡ và những vị khó tiêu.

Dùng Thuốc Trị Ho Trẻ Em Đúng Cách

Ho là triệu chứng thường gặp. Riêng trẻ con rất dễ bị ho do dễ bị viêm nhiễm đường hô hấp, dễ bị các bệnh tai mũi họng đưa đến cơ quan thụ cảm ho bị kích thích.

Loại thuoc tri ho tre em hay được dùng là thuốc kháng histamin, có tác dụng chống dị ứng nhưng cũng có tác dụng làm dịu, giảm ho. Thuốc dùng cho trẻ có dạng sirô hoặc thuốc nước. Thuốc chỉ chứa một hoạt chất kháng histamin có thể kể: sirô Phénergan, sirô Théralène. Còn thuốc chứa nhiều thành phần giảm ho, trong đó thành phần là kháng histamin và thuốc ức chế ho là dextromethorphan, có thuốc nước Pulmofar, sirô Toplexil, sirô Atussin v.v... Đặc biệt, thuốc trị ho chứa hoạt chất chứa kháng histamin có tác dụng phụ là gây buồn ngủ. Rất đáng tiếc là có một số bậc phụ huynh lạm dụng tác dụng phụ gây buồn ngủ cho trẻ uống sirô Phénergan hay sirô Théralène giống như thuốc ngủ để trẻ không quấy, không khóc đêm và dùng vài ngày, từ tháng này sang tháng kia (!). Xin lưu ý, dùng như thế rất có hại cho sức khỏe của trẻ. Không chỉ có thuốc loại này, mà bất cứ loại thuốc nào, nếu không có sự chỉ định của bác sĩ điều trị, ta không bao giờ cho trẻ dùng dài ngày, từ tháng này sang tháng kia. Xin lưu ý thêm, loại thuốc kháng histamin trị ho này không nên dùng trong trường hợp ho có đàm như bị hen suyễn, viêm nhiễm đường hô hấp dưới vì thuốc làm khô quánh đàm, giảm ho nên khó tống đàm có thể làm tắc đàm.

Cần phải đặc biệt chú ý, có loại thuốc viên trị ho trong thành phần chứa CODEIN chỉ dành cho người lớn, không được dùng cho trẻ. Đã có trẻ nhũ nhi ngộ độc thuốc codein bị ngủ lịm, ngừng thở.

Để trị ho có đàm đặc, khó khạc, có loại thuốc làm loãng đàm tức làm giảm độ quánh đặc của đàm nhầy trong phế quản như: Mucomyst, Exomuc...

Có một số trường hợp, ta thấy bác sĩ điều trị ho cho trẻ có dùng kháng sinh do đã xác định ho là triệu chứng nhiễm khuẩn đường hô hấp hoặc xác định sẽ có bội nhiễm. Có khi bác sĩ có cho trẻ dùng thuốc loại corticoid (như prenisone, prednisolone) khi trẻ bị viêm đường hô hấp nặng (viêm phổi). Đặc biệt, mùa mưa là mùa trẻ con thường bị viêm nhiễm đường hô hấp. Nếu nghi con mình bị viêm nhiễm đưa đến ho, nhất thiết phải đưa trẻ đi khám bệnh ở bác sĩ. Bởi vì chỉ có bác sĩ khám mới biết trẻ bị viêm nhiễm ở đâu (viêm hầu họng hay viêm phế quản, viêm phổi), có khi bác sĩ sẽ cho làm xét nghiệm để biết vi khuẩn gây viêm nhiễm là loại nào, từ đó lựa chọn kháng sinh thích hợp. Đặc biệt khi bị viêm nhiễm nặng, bác sĩ phải kết hợp cho dùng 2 kháng sinh, chứ dùng một kháng sinh bệnh không dứt có thể trở thành nguy hiểm. Đối với kháng sinh có thể gây độc tính, bác sĩ cho điều chỉnh liều tùy theo tuổi của bệnh nhi. Có một số kháng sinh, trẻ quá nhỏ tuổi không được dùng như: tetracyclin, cloramphemicol, các quinolon,... Đối với trẻ dưới 7 tuổi, không được dùng thuốc tetracyclin vì kháng sinh này ảnh hưởng đến mầm răng đang phụ thuộc, làm răng sau này bị nhuộm màu vàng xám vĩnh viễn. Đối với trẻ con còn phụ thuộc chiều cao (ở một số nước, thậm chí dưới 18 tuổi) được khuyên tránh dùng thuốc fluoroquinolon (ofloxacin, norfloxacin, perfloxacin...) vì loại kháng sinh này gây loạn dưỡng sụn, làm xói mòn sụn ở súc vật (chuột) còn non khi thử nghiệm nghiên cứu thuốc.

Rõ ràng trong nhiều trường hợp khi trẻ bị ho, cần xác định được khi nào chỉ dùng thuốc loãng đàm hoặc khi nào dùng thuốc trị ho khan, khi nào dùng thuốc kháng sinh, phối hợp với thuốc corticoid và nhiều loại thuốc khác, chỉ có thầy thuốc khám bệnh trực tiếp mới chỉ định dùng thuốc đúng đắn.

Xin các bậc phụ huynh lưu ý, khi thấy trẻ ho và đã cho dùng một số thuốc trị ho trẻ em thông thường như sirô chống dị ứng trị ho kể ở trên dăm ba ngày không thấy đỡ, hoặc thấy trẻ ho mà cách thở, nhịp thở bất thường như: thở nhanh từ 50 lần/phút trở lên, thở khó, lõm ngực khi hít vào hoặc thở khó khăn kiểu suyễn, nên đưa trẻ đi khám bệnh ngay để được điều trị kịp thời.

Tóm lại, ho là triệu chứng do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra, có khi là phản ứng có lợi cho cơ thể trẻ. Điều trị ho cho trẻ do đó có khi không đơn giản, phải nhắm vào điều trị nguyên nhân. Thuốc trị ho trẻ em chỉ có tác dụng phụ trợ, chỉ dùng khi cần thiết trong thời gian ngắn. Nếu ho ở trẻ có nguy cơ kéo dài hoặc có gì đáng ngờ, tốt nhất ta nên đưa trẻ đi khám để chẩn đoán chính xác và để điều trị đúng đắn, kịp thời.

Tác Dụng Từ Hẹ Trong Bài Thuốc Trị Ho Cho Trẻ

Ho là một bệnh phổ biến dễ nhiễm và dễ tái phát đối với trẻ em. Thời tiết lạnh, thay đổi thời tiết làm phát sinh chứng ho. Khi bé ho, việc điều trị ho cho trẻ sẽ không đơn giản và dễ dàng như người lớn. Vì vậy, các bậc cha mẹ có thể tham khảo cách trị ho tự nhiên như sau đây để áp dụng cho con mình trong trường hợp con bị ho đó là sử dụng lá hẹ để trị ho cho bé.

Lá hẹ từ lâu đã được coi là vị thuốc trị ho cho trẻ hiệu quả. Lá hẹ có vị cay, hơi chua, hăng, tính ấm, tác dụng trợ thận, bổ dương, ôn trung, hành khí, tán huyết, giải độc, cầm máu, tiêu đờm. Do đó, lá hẹ là một trong những thảo dược trị ho cho trẻ em được dân gian áp dụng nhiều.

Cách làm: 3 – 5 nhánh lá hẹ, rửa sạch, để ráo nước, thái nhỏ, cho vào bát. Đổ mật ong ngập lá, trộn đều, đem hấp hoặc đun cách thủy cho tới nhuyễn. Cách sử dụng tương tự mật ong hấp quất. và lá hẹ hấp đường phèn: Cho lá hẹ và đường phèm vào bát, hấp cách thủy, sau đó chắt lấy nước cho bé uống mỗi lần khoảng 2 – 3 thìa cà phê, uống 2 lần/ngày.

Có thể làm cách tương tự như trên đối với các nguyên liệu: cách hoa hồng, lá hung chanh, hoa khế, lá tía tô, hoa hành…. Tùy theo nững nguyên liệu có sẵn tỏng gia đình mà mẹ có thể sử dụng để chế thuốc cho bé uống. Tuy nhiên, các mẹ cần lưu ý các loại lá trị ho thường chỉ có công dụng khi bệnh vừa mới phát, vi khuẩn còn bám vùng hầu họng. Những trường hợp ho, cảm lâu ngày, vi khuẩn đã “di cư” xuống phế quản, phổi (nghe tiếng ho có âm vang, sau cơn ho đau rát, có hoặc không kèm sốt) nên đi tới bác sĩ để dùng thuốc trị ho cho trẻ phù hợp.